Voor 20 liter bier in het vergistingsvat heb je ongeveer 28–32 liter water nodig. Daarvan gebruik je circa 3 liter per kg mout als maischwater en de rest als spoelwater. Het verschil met de 20 liter gaat verloren aan de draf (ongeveer 1 liter per kg mout), verdamping tijdens het koken (10–15% per uur) en wat achterblijft in ketel en hopresten.
Waar blijft het water?
| Post | Vuistregel | Bij 20 l bier, 4,7 kg mout |
|---|---|---|
| Maischwater | ca. 3 l per kg mout | 14 l |
| Opgenomen door draf | ca. 1 l per kg mout | 4,7 l |
| Verdamping bij koken | 10–15% per uur | ca. 2,5–3,5 l bij 60 minuten |
| Ketelresten, hop en trub | afhankelijk van je installatie | ca. 1 l |
| Totaal water | ca. 28–29 l |
Alle 87 recepten van BrouwMout koken 60 minuten. Hoeveel er verdampt hangt sterk af van je ketel: een brede pan op gas verdampt meer dan een smalle elektrische ketel. Meet het bij je eerste brouwsels en pas je getallen daarop aan.
Rekenvoorbeeld: Amerikaanse Pale Ale en Belgische Tripel
Uitgangspunten: 20 liter in het vergistingsvat, 1 liter ketelverlies en 12% verdamping in 60 minuten.
- Volume na het koken: 20 + 1 = 21 liter.
- Volume vóór het koken: 21 / (1 − 0,12) = 23,9 liter.
- Totaal water = volume vóór koken + water dat in de draf blijft.
- Maischwater = 3 liter × kg mout. Spoelwater = totaal − maischwater.
| Recept | Mout | Maischwater | Draf | Totaal water | Spoelwater |
|---|---|---|---|---|---|
| Amerikaanse Pale Ale | 4,67 kg | 14,0 l | 4,7 l | 28,5 l | 14,5 l |
| Belgische Tripel | 6,84 kg | 20,5 l | 6,8 l | 30,7 l | 10,2 l |
| Imperial Stout | 8,42 kg | 25,2 l | 8,4 l | 32,3 l | 7,0 l |
Hoe zwaarder het bier, hoe meer mout, hoe meer maischwater en hoe minder spoelwater. Bij zeer zware bieren zoals Imperial Stout of Barleywine (8,4–8,9 kg mout per 20 liter) wordt het maischvolume zo groot dat je ketelinhoud de grens kan bepalen.
Brouw je met een maischkookzak (BIAB, zonder spoelen), dan doe je alle water in één keer in de ketel. Je hebt dan hetzelfde totaal nodig, maar het maischbeslag is dunner.
Welk water gebruik je?
- Leidingwater is in Nederland voor de meeste bieren prima. Het wordt meestal niet gechloreerd.
- Hardheid verschilt per regio. Zacht water past bij lichte lagers en pils; harder water bij donkere bieren zoals stout en porter, omdat de geroosterde mout het water zuurder maakt.
- pH van de maisch: streef naar 5,2–5,6. Meet met een pH-pen. Is de pH te hoog, verlaag hem met melkzuur of een deel zuurmout.
- Waterprofiel: het waterbedrijf publiceert de samenstelling van je leidingwater (hardheid, calcium, bicarbonaat). Daarmee kun je later verder finetunen.
Veelgestelde vragen
Hoeveel maischwater per kilo mout?
Gangbaar is 2,5–4 liter per kg mout; 3 liter per kg is een goed uitgangspunt. Een dikker beslag geeft een iets voller bier, een dunner beslag een iets drogere afdronk.
Hoe heet moet het spoelwater zijn?
Rond de 78 °C, de temperatuur van de mash-out in de recepten. Heter water kan tannines uit de kaf trekken, kouder water spoelt minder suiker uit.
Heb ik meer water nodig voor een zwaar bier?
Het totaal stijgt licht, omdat de draf meer water vasthoudt: voor 20 liter Imperial Stout ongeveer 32 liter tegen 28,5 liter voor een pale ale. Je gebruikt dan wel meer maischwater en minder spoelwater.
Moet ik water uit de winkel kopen?
Meestal niet. Alleen bij zeer hard water of als je een specifiek waterprofiel wilt, kan het mengen met gedemineraliseerd water helpen.
Mout voor je recept bestel je via de MoutMixer of in de categorie mout kopen. Lees verder over het maischschema per bierstijl, basismout kiezen, hop per liter bier en vergistingstemperatuur. Vergelijk stijlen in de brouwtabel bierstijlen. Handig op brouwdag: een digitale thermometer en een maatcilinder.
Gebaseerd op de 87 recepten van BrouwMout, bijgewerkt november 2026.