Voor de meeste bieren gebruik je 1,5 tot 3,5 gram hop per liter; voor een IPA 6 tot 9 gram per liter. In de 87 recepten van BrouwMout is de mediaan 2,3 g/l in totaal, waarvan 1,55 g/l als bitterhop (60 minuten koken); de middelste helft van de recepten zit tussen 1,55 en 3,4 g/l. Hoeveel jij nodig hebt hangt vooral af van het alfazuurgehalte van je hop en het aantal IBU dat je wilt halen.
Hop per liter per bierstijl
De tabel toont de mediaan per stijlgroep uit onze recepten (20 liter). Bitter is de gift van 60 minuten, laat zijn giften van 5 tot 20 minuten koken, vlamuit is de gift op 0 minuten (whirlpool).
| Stijlgroep | Recepten | IBU (mediaan) | Bitter g/l | Laat g/l | Vlamuit g/l | Totaal g/l |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Pils & lichte lager | 10 | 22 | 1,6 | 0,5 | 0 | 2,2 |
| Amber/donker lager & bock | 14 | 24,5 | 1,7 | 0,5 | 0 | 2,4 |
| Weizen & witbier | 5 | 14 | 1,6 | 0 | 0 | 1,7 |
| Britse & Ierse ales | 11 | 25 | 1,2 | 0 | 0 | 2,1 |
| Stout & porter | 10 | 38,5 | 1,5 | 0 | 0 | 1,7 |
| Amerikaanse ales | 5 | 25 | 1,1 | 0,8 | 0 | 2,1 |
| Belgisch | 9 | 28 | 1,2 | 0,8 | 0 | 2,6 |
| Sterk (barleywine, old ale) | 7 | 45 | 2,8 | 1,3 | 1,0 | 4,8 |
| IPA | 6 | 54,5 | 1,3 | 2,6 | 4,0 | 7,3 |
| Zuur & wild (lambiek, gose) | 7 | 5 | 0,5 | 0 | 0 | 0,5 |
Een mediaan van 0 betekent dat de meeste recepten in die groep die gift niet hebben. Het verschil tussen een pils en een IPA zit dus niet in de bitterhop, maar in de late hop: in een IPA gaat gemiddeld ruim drie kwart van de hop er in de laatste 20 minuten of na het koken in.
IBU berekenen: de vuistregel
Voor een gift die 60 minuten kookt geldt bij een wort rond OG 1.050:
IBU ≈ 2,3 × gram hop × alfa% ÷ liter
Voorbeeld: 22 gram hop met 13% alfazuur in 20 liter geeft 2,3 × 22 × 13 ÷ 20 ≈ 33 IBU. Bij een zwaarder wort (OG 1.065 en hoger) daalt de benutting en reken je eerder met een factor 2,0. Deze factor volgt uit de Tinseth-formule en klopt met de recepten: onze Ierse Stout haalt 35 IBU met 22 gram Magnum in 20 liter.
Andersom: zoveel gram hop heb je nodig voor 10 IBU in 20 liter (60 minuten, OG ~1.050):
| Alfazuur | Gram voor 10 IBU (20 l) | Gram per liter |
|---|---|---|
| 4% (bijv. Saaz, Hallertau) | 22 | 1,1 |
| 6% (bijv. Goldings) | 14 | 0,7 |
| 10% | 9 | 0,45 |
| 13% (bijv. Magnum) | 7 | 0,35 |
Late giften dragen ook IBU bij, maar veel minder: een gift van 15 minuten levert ongeveer de helft van de bitterheid van dezelfde hoeveelheid op 60 minuten. Een receptcalculator rekent dit voor je uit.
Bitter, aroma, whirlpool en drooghop
- Bitterhop (60 min): in 51 van onze 87 recepten tussen 1 en 2 g/l (mediaan 1,55 g/l), afhankelijk van alfa% en gewenste IBU. Hoogalfa-hop zoals Magnum of Columbus houdt de hoeveelheid klein.
- Smaak- en aromahop (5–20 min): 0,5–1,5 g/l in lagers en Belgische bieren, 1,5–3 g/l in IPA. 54 van onze 87 recepten hebben zo’n late gift.
- Vlamuit/whirlpool (0 min): 13 recepten gebruiken dit, vooral IPA’s en sterke Amerikaanse ales. In IPA mediaan 4 g/l. De hop trekt dan aroma zonder veel bitterheid toe te voegen.
- Drooghop: komt in onze recepten niet voor. Gangbaar is 2–5 g/l, toegevoegd na de hoofdvergisting; hazy IPA’s gaan daar vaak boven.
Waar de hoeveelheid van afhangt
- Alfazuur: verschilt per soort en per oogst. Reken altijd met het alfa% van je eigen partij.
- Vorm: van hopbloemen heb je ongeveer 10% meer nodig dan van pellets, zie hoppellets of hopbloemen.
- Wortsterkte: hoe hoger de OG, hoe lager de benutting en hoe meer hop voor dezelfde IBU.
- Moutbalans: een zwaar bier verdraagt meer IBU; daarom hebben onze barleywines 53–75 IBU zonder plat bitter te smaken.
Veelgestelde vragen
Hoeveel gram hop gebruik je voor 20 liter bier?
Voor de meeste bieren 30 tot 70 gram in totaal (1,5–3,5 g/l). Een IPA vraagt 120 tot 180 gram, waarvan het grootste deel laat in de kook of in de whirlpool.
Hoeveel hop gebruik je per liter voor een IPA?
In onze zes IPA-recepten tussen 6,1 en 9,0 g/l, mediaan 7,3 g/l. Daarvan is gemiddeld 1,3 g/l bitterhop; de rest gaat er op 0 tot 20 minuten in.
Hoeveel hop heeft een pils nodig?
Onze pils- en lichte lagerrecepten gebruiken 1,0 tot 5,3 g/l, mediaan 2,2 g/l, voor 10 tot 38 IBU. Een Tsjechische pils zit aan de bovenkant door de lage alfa van Saaz.
Kan ik hop vervangen door een andere soort?
Ja, als je de hoeveelheid aanpast op het alfazuur. Gram nieuw = gram oud × alfa% oud ÷ alfa% nieuw. Aroma en smaak veranderen wel mee.
Bekijk de hopschema’s in onze recepten, bijvoorbeeld Duitse Pils, Amerikaanse Pale Ale, Amerikaanse IPA en Hazy IPA / NEIPA. Hop kies je uit onder meer Cascade, Citra, Saaz en Magnum. Stijlrichtlijnen voor IBU vind je in de brouwtabel bierstijlen; je mout stel je samen in de MoutMixer.
Gebaseerd op de 87 recepten van BrouwMout, bijgewerkt november 2026.