Tsjechisch lager · 20 liter

Tsjechisch Donker Lager

Het Tsjechische tmavé pivo is een donkere lager met een zachte, bijna zoete moutsmaak en toch de kruidige bitterheid van Saaz. Dit recept van 5,0% brengt karamel, broodkorst en een vleugje cacao samen in een bier dat donker oogt, maar soepel en lichtvoetig drinkt.

5,0%alcohol
1,052begin-SG
1,014eind-SG
26IBU
4,76 kgmout
72%rendement
Bestel dit recept vers geschroot vers gewogen en geschroot, geschaald naar jouw batchOpenen
MoutGramPrijs
Starttarief MoutMixer
Totaal
Zelf soorten wijzigen in de MoutMixer
Ook nodig voor 20 liter (niet in de MoutMixer, los te bestellen)

    Ingrediënten

    Mout 4,76 kg, vers geschroot

    Hop

    • kokenSaaz60 min · 3,5% alfa45 g
    • kokenSaaz20 min · 3,5% alfa20 g
    • kokenSaaz5 min · 3,5% alfa15 g

    Gist

    Brouwdag

    Maischen

    52 °C10 min64 °C10 min72 °C30 min74 °C40 min78 °C10 min
    1. Eiwitrust 52 °C, 10 minuten
    2. Maltose-rust 64 °C, 10 minuten
    3. Versuikering 72 °C, 30 minuten
    4. Hoge versuikering 74 °C, 40 minuten
    5. Mash-out 78 °C, 10 minuten
    6. Koken 60 minuten, hop volgens het schema hierboven
    7. Vergisten op 14 °C met W-34/70
    8. Bottelen 117 g kristalsuiker voor 20 liter (5,8 g per liter, 2,5 volumes CO₂)

    Donker bier met Boheemse wortels

    Donker bier werd in Bohemen al gebrouwen voordat de bleke pils de wereld veroverde, en het tmavé heeft in Tsjechië altijd een vaste plek behouden. Vergeleken met de Duitse dunkel is de Tsjechische versie vaak iets zoeter en rijker aan karamel, met een duidelijkere hop. Er zijn droge, licht geroosterde versies en zoetere, ronde varianten. Wat ze delen is een schone lagerafdronk en een smaak die eerder aan toffee en brood doet denken dan aan koffie of stout.

    De keuzes achter dit recept

    Waar de Tsjechische pils op pilsmout drijft, is hier de Münchener mout de basis: 65% Münchener 15 EBC en 27% donkere Münchener 25 EBC. Samen geven ze een diepe, warme broodkorst en een volle moutsmaak. 6% caramel 120 EBC voegt toffee, rozijn en de typische zachte zoetheid toe. 2% chocolademout 1000 EBC brengt de kleur naar EBC 33 en geeft een zachte cacaotoets zonder branderigheid.

    Het maischschema is hetzelfde als bij de andere Tsjechische lagers: 10 minuten op 52 °C, 10 minuten op 64 °C, 30 minuten op 72 °C, 40 minuten op 74 °C en een mash-out op 78 °C. Met de lange hoge versuikering eindigt het bier rond FG 1,014. Dat geeft de ronde, licht zoete body die het tmavé zo prettig maakt.

    De hop is Saaz in drie giften: 45 g 60 minuten, 20 g 20 minuten en 15 g 5 minuten voor het einde, voor ongeveer 26 IBU. Die bitterheid is hoger dan bij veel donkere lagers en voorkomt dat de karamel plakkerig wordt. De late giften geven een kruidige, licht aardse toets die mooi samengaat met de donkere mout. Fermentis W-34/70 vergist op 13,5 °C.

    Brouwtips

    Brouwtip: laat het water meegroeien met de kleur. Voor een bleke pils wil je zeer zacht water, maar donkere mout maakt de maisch van zichzelf zuurder. Bij dit bier mag je water dus wat meer carbonaat bevatten. Gemiddeld Nederlands kraanwater geeft vaak een prima maisch-pH. Houd het sulfaat laag, zodat de Saaz-bitterheid zacht blijft. Meer daarover lees je bij water voor bierbrouwen.

    Vergist koud op 12 tot 14 °C met twee zakjes W-34/70 voor 20 liter, geef twee tot drie dagen diacetylrust op 16 tot 18 °C en lager daarna drie tot vijf weken rond 1 °C. In een donker, licht zoet bier valt diacetyl minder op dan in een pils, maar het maakt de afdronk wel plakkerig. Proef dus voor je koelt. Wie de traditie wil eren, kan een decoctie maischen; dat versterkt de moutdiepte nog verder.

    Smaakprofiel

    Aroma: broodkorst, karamel en toffee, met een zachte cacao en kruidige Saaz op de achtergrond. Smaak: rijk en licht zoet, met toffee, rozijn en een vleugje chocolade; de bitterheid houdt het bier in balans en de afdronk is schoon. Mondgevoel: middel tot vol, glad en rond, gemiddelde prik bij 2,5 volumes CO₂. Kleur en schuim: donker koperbruin met robijnrode gloed, helder, met een romige beige schuimkraag.

    Serveren

    Schenk op 7 tot 9 °C in een pul of tulpglas. Klassiek bij geroosterde eend of varkensvlees met knoedels, maar ook lekker bij appeltaart.

    Veelgestelde vragen

    Wat is het verschil tussen een tmavé en een Münchener Dunkel?
    Een Tsjechisch tmavé is vaak iets zoeter, met meer karamel en een duidelijkere hopbitterheid. Een dunkel leunt meer op de broodachtige smaak van donkere Münchener mout en heeft een minder uitgesproken hop.
    Smaakt dit bier naar koffie of stout?
    Nee. Met maar 2% chocolademout krijg je kleur en een zachte cacaotoon, geen koffie of branderige bitterheid. De smaak draait om karamel, toffee en brood.
    Kan ik het bier droger maken?
    Ja. Verleng de stap op 64 °C naar 30 minuten en verkort de rust op 74 °C. Het bier vergist dan verder uit en eindigt droger en iets sterker.
    Kan ik een andere lagergist gebruiken?
    Ja, SafLager S-189 is een goed alternatief en geeft een schoon, iets ronder profiel. Houd de vergisting tussen 12 en 15 °C.
    Hoe lang is dit bier houdbaar?
    Goed gebrouwen en zuurstofarm gebotteld blijft het maanden lekker. Donkere lagers zijn iets vergevingsgezinder dan bleke, maar het hoparoma zwakt na een paar maanden wel af.

    Zin om te brouwen? Bestel je mout, stel je moutstort gram-precies samen, of laad dit recept in de BrouwBouwer en pas het aan naar jouw batch.