Europese zure ale · 20 liter
Gueuze
Gueuze is lambiek in zijn feestelijkste vorm: een blend van jonge en oude lambiek die in de fles nagist tot een kurkdroog, sprankelend en uitgesproken zuur bier. Dit recept levert de basiswort van OG 1,050 voor rond de 6,0%, en de echte kunst begint daarna: rijpen, proeven en blenden.
Bestel dit recept vers geschroot vers gewogen en geschroot, geschaald naar jouw batchOpenen
Ingrediënten
Mout 4,59 kg, vers geschroot
- Pilsmout 3 EBC63%2.890 g
- Tarwevlokken35%1.605 g
- Munchener 15 EBC2%90 g
Hop
- kokenGoldings60 min · 5,0% alfa9 g
Gist
- Fermentis BE-134vergisten op 23 °C · 91% vergistingsgraad1 zakje
Brouwdag
Maischen
- Beta-glucan/inrust 45 °C, 15 minuten
- Eiwitrust 52 °C, 15 minuten
- Eerste rust 65 °C, 30 minuten
- Mash-out 76 °C, 15 minuten
- Koken 60 minuten, hop volgens het schema hierboven
- Vergisten op 23 °C met BE-134
- Bottelen 176 g kristalsuiker voor 20 liter (8,8 g per liter, 3,0 volumes CO₂)
Wat is gueuze?
Gueuze (geuze) is een mengsel van jonge en oude lambiek, meestal van één, twee en drie jaar oud, dat op fles hergist. De jonge lambiek levert de suikers voor veel koolzuur, de oude de complexe zure, droge smaak. Gueuze heeft 5 tot 8% alcohol en wordt wel de champagne van België genoemd.
Blenden is de kern
Gueuze wordt in de streek rond Brussel gemaakt door lambiek van verschillende leeftijden te mengen, traditioneel jaargangen van een, twee en drie jaar oud. De oude lambiek brengt diepte, zuur en funk; de jonge lambiek bevat nog vergistbare suikers en levende gisten en bacteriën, die in de fles voor de nagisting en het fijne, champagne-achtige koolzuur zorgen. De lambiek zelf vergist spontaan en rijpt op houten vaten. De blender proeft vat voor vat en stelt zo een gueuze samen; elk jaar smaakt die net iets anders.
Thuis kun je die spontane gisting niet naspelen, maar het blenden wel. Daarvoor heb je tijd nodig, en bij voorkeur meer dan een batch.
De keuzes achter dit recept
De stort is die van een klassieke lambiekwort: ongeveer 63% pilsmout, 35% tarwevlokken en 2% Munchener. De ongemoute tarwe levert complexe suikers en eiwitten die de wilde gist en bacteriën tijdens de lange rijping blijven voeden. De maisch loopt via 45 °C en 52 °C (elk 15 minuten) naar een korte versuikering van 30 minuten op 65 °C en een mash-out van 15 minuten op 76 °C. Die korte rust laat bewust wat restsuiker over voor later.
Hop dient alleen ter bescherming: 9 gram Goldings, 60 minuten koken, goed voor ongeveer 5 IBU. Meer bitterheid zou de melkzuurbacteriën remmen. Als hoofdgist zet je Fermentis BE-134 in op 23 °C. Deze saisongist vergist zeer ver (FG rond 1,004) en legt een droge basis.
Zo maak je dit bier zuur
Het recept bevat geen zuurcultuur; die voeg je zelf toe. Voeg samen met BE-134 of na de hoofdgisting een gemengde cultuur toe met Brettanomyces, Lactobacillus en Pediococcus, en laat het bier minstens een jaar rijpen in een goed afgesloten vat, eventueel met eikenhoutsnippers. Wil je echt blenden, brouw dit recept dan elk jaar opnieuw. Na twee of drie jaar heb je een oude, een middelbare en een jonge batch om te mengen. Een eenvoudiger alternatief: meng een gerijpte batch bij het bottelen met een jonge batch die net klaar is met de hoofdgisting.
De Brettanomyces-kant van dit bier vind je bij BrouwMout als droge gist: Fermentis SafBrew BR-8 (Brettanomyces bruxellensis). Fermentis maakte hem voor de nagisting in fles of vat: rehydrateer het zakje, voeg het toe bij het rijpen of bij het bottelen, en geef het bier maanden de tijd. Eén zakje van 5 gram is genoeg voor tot 50 liter. Het melkzuur komt van een melkzuurcultuur of een gemengde cultuur die je erbij zet.
Snel aanzuren met melkzuur 80% geeft wel een zuur bier, maar geen gueuze: de complexiteit en de nagisting in de fles komen uit de levende, gemengde cultuur.
Brouwtips
Brouwtip: bottel in zware flessen. Het recept mikt op 3 volumes CO₂ met 176 gram kristalsuiker. Brettanomyces blijft in de fles doorwerken, dus bottel alleen als de dichtheid over meerdere maanden stabiel is, en gebruik dikwandige flessen die die druk aankunnen. Twijfel je, doseer dan minder suiker of laat de jonge lambiek de nagisting doen.
Maak je blend eerst op kleine schaal: meng een paar verhoudingen in glazen, proef en schrijf op wat je deed. Pas daarna meng je de hele batch.
Smaakprofiel
Aroma: citrus, grapefruit, hooi, leer en een lichte houttoon, met wat bloemen. Smaak: uitgesproken zuur, zeer droog, licht graanachtig, een tikje fruitig, zonder merkbare bitterheid. Mondgevoel: licht en strak, met een fijn en levendig koolzuur. Kleur en schuim: goudgeel (6 EBC), helder tot licht troebel, met een fijne, witte schuimkraag.
Serveren
Schenk op 10 tot 12 °C in een flute of kelk en laat het gistdepot in de fles. Past bij oesters, geitenkaas of een frisse salade met mosterddressing.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen lambiek en gueuze?
Hoe lang duurt het om gueuze te maken?
Kan ik gueuze maken met maar een batch?
Hoe voorkom ik flessenbommen?
Waarom BE-134 als hoofdgist?
Zin om te brouwen? Bestel je mout, stel je moutstort gram-precies samen, of laad dit recept in de BrouwBouwer en pas het aan naar jouw batch.